
Verhaal
Over Fien de la Mar, de film en Elske
Het verhaal is vrij gebaseerd op het leven van actrice/ cabaretière
Fien de la Mar (1898-1965) naar de gelijknamige muziek theater monoloog van Elske (regie Marc Krone), die weer geïnspireerd is op de biografie Portret van een Kunstenaar. (Jenny Pisuisse)
Gespeeld en geregisseerd door Elske Rollema en in eigen beheer gemaakt.
De film laat herinneringen en dromen van Fien tot leven komen op de vooravond van haar zelfverkozen dood en is opgebouwd uit geënsceneerde theaterfragmenten, gelardeerd met gedramatiseerde intermezzi.
Over Fien de la Mar:
Fien de la Mar (1898-1965) was ‘De koningin van het Nederlandse cabaret’. Ze werd geroemd om haar talent, beklaagd om haar depressies en gevreesd vanwege haar hysterische uitbarstingen. Op eerste paasdag 1965 sprong ze uit het raam van haar flat in de Beethovenstraat in Amsterdam. Ze leefde nog enkele dagen en toen men haar in het ziekenhuis vroeg ‘Waarom?’, antwoordde ze ‘Om Alles’. Het grote en veelzijdige talent van Fien (ze was actrice, cabaretière en zangeres) was er bij wijze van spreken met de paplepel ingegoten door haar ouders Nap de la Mar en Sien Klopper. Dit ondanks dat ze het eerste deel van haar leven grotendeels doorbracht bij haar grootouders op het platteland. Maar als ze negen jaar oud is neemt haar vader haar mee en laat haar kennismaken met het artiestenleven. Fien is enige jaren scholier op de toen zo geheten meisjes-HBS maar maakt deze middelbare schoolopleiding niet af. Ze wordt artieste en krijgt werk bij onder meer het Rotterdamsch Hofstadtooneel, speelde Shakespeare bij Albert van Dalsum, maakte cabarettriomfen met materiaal van onder anderen Martie Verdenius en deed gastoptredens bij Stapper Revue (met Louis Davids) Op het witte doek werd zij vereeuwigd als dé ster in de eerste (vooroorlogse) Nederlandse geluidsfilms, waaronder De Jantjes (1934), Bleeke Bet (1934), Op stap (1935) en De spooktrein (1939). Vlak voor haar dood in 1965 is ze nog op televisie te zien, die dan net enkele jaren terug zijn intrede heeft gedaan in de Nederlandse huiskamers. Ze speelt twee monologen in de door Aldo Nicolaj geschreven serie Vrouwenlevens. Fien beschikte naast haar artistieke talent zeker ook over veel humor en zelfspot, maar was daarnaast grillig en onberekenbaar. Een moeilijk karakter zou men zeggen. De dichter Slauerhoff omschreef haar eens als: ‘Ze was als een vlam, losgewaaid van het vuur.’ Misschien was zoveel talent en persoonlijkheid te veel voor één leven. Ze verlangde naar huiselijkheid en had die ook in zekere zin bij en met haar echtgenoot Piet Grossouw; tegelijkertijd kon ze niet zonder het grootse en meeslepende artiestenleven. Fien kreeg moeite om werkelijkheid en fantasie te scheiden. Als actrice kon ze zich uitleven in fantasie. Daarbuiten was er de werkelijkheid die ze blijkbaar niet goed meer aankon. Ze deed een eerste zelfmoordpoging en werd enige tijd opgenomen. Na de oorlog ( WO II) probeerde ze een comeback te maken en had ze zelfs haar eigen theater: het door haar man geschonken De la Mar theater. Maar er was een harde confrontatie met een veranderde wereld, ook die van het theaterleven. Zelf zei ze daarover: ‘Als je er tien jaar uit bent geweest denk je; is DIT er nou van overgebleven? Al dat abstracte gedoe..’ Ze had moeite met ouder worden, ‘ingehaald’ worden door jongere, nieuwe talenten. Na het overlijden van Piet trok ze zich steeds meer terug. Haar laatste jaren bracht Fien in deze eenzaamheid door, met drank, teruggetrokken in haar huis met haar katten, in de Beethovenstraat, depressief door haar tanende roem en mislukte pogingen tot een comeback en het verlies van haar man. ‘Het liefste wat ik had is van mij heengegaan..’ Steeds dieper zonk ze weg in de neerwaartse spiraal die haar onherroepelijke einde inluidde. Haar omgeving, enkele haar nog trouw gebleven vrienden, teisterde ze die laatste periode met aan waanzin grenzende tirades in vaak nachtelijke telefoontjes. Moe van alle ellende en uitzichtloosheid deed Fien de la Mar een tweede zelfmoordpoging, die aanvankelijk ook niet leek te zijn gelukt. Ze overleefde de sprong uit haar raam maar overleed enkele dagen later alsnog aan haar verwondingen, de wereld achterlatend met haar nog altijd nieuwe vragen oproepende antwoord op de vraag waaróm ze dood wilde: ‘Om alles’. Lees hier meer over Fien de la Mar: www.eenlevenlangtheater.nl Voorstelling OM ALLES is een monoloog over de angst en kwetsbaarheid van Fien de la Mar en haar gevecht met de eenzaamheid. ‘Om alles’ was het antwoord dat ze gaf op de vraag waarom ze uit het raam was gesprongen. Elske liet zich onder meer inspireren door het boek dat Jenny Pissuisse* schreef (1982) over Fien. Film De film laat herinneringen en dromen van Fien tot leven komen op de vooravond van haar dood. Er wordt gewisseld tussen theater en locaties zodat er een filmische weergave van de voorstelling ontstaat. Een geweldige Cast en Crew is samengesteld. Prachtige locaties werken mee zoals het café Americai , café Schiller, stokerij Lubberhuizen, theater ‘t Pand te Gorinchem en Café Welling. wederom onder regie van Marc Krone . Ze speelde deze voorstelling op verschillende plekken in Amsterdam (o.a. Het Betty Asfalt Complex, Het Apollofirst theater, Hotel American en Hotel Schiller. Ze toerde samen met haar technicus Olaf Paulisse. Lees meer in : Hoe het allemaal begon...
De film; Hoe het allemaal begon:
Om Alles “Het is tijd om los te laten” 2 februari 1898 Josephina Johanna ( Fientje) de la Mar wordt geboren in Amsterdam Zo n 40 jaar na haar overlijden ( 23 april 1965 ) maakt Elske een muziek theater monoloog ( regie Marc Krone) over deze Nederlandse theaterdiva , en enkele jaren daarna een film. Toen een klsgenote klasgenote op de Koningstheateracademie in "ik wil gelukkig zijn" vertolkte met in de handen Het boek "Portret van een kunstenaar " intrigeerde Elske.Ze had materiaal geschreven waar z emee aan het zoeken was..DE klasgenote overhandigde haar het boekje; , “ik denk dat jij dit wel interessant vindt.” Elske dook het boek in,de wereld van Fienen daarmee was de aanzet gemaakt, het materiaal wat ze al geschreven had in ineens een hele heldere kapstok kreeg -dingen vielen op zijn plek. in het Nederlands Theater Insituut dook Elske in archieven, verstopte zich in krantenknipsels en archiefmateriaal en was al snel in beslag genomnen door dit theaterfenomeen. Ze zocht contact met Jenny Pisuisse, er volgde een warme briefwisseling en enkele ontmoetingen. Ook bezocht Jenny haar theatervoorstelling in Den Bosch. Wat een hele eer was voor Elske Een paar fragmenten van de film heeft ze nog aan Jenny kunnen laten zien voordat Jenny stierf op 102,jarige leeftijd. Het boek wat Jenny schreef “portret van een kunstenaar” was een belangrijke inspiratiebron voor 'Om Alles" Elske speelt de voorstelling op theater festival boulevard. in 2003. In 2015,50 jaar na het overlijden van Fien de la Mar, herpakt ze de voorstelling. met een voordekunst crowdfunding lukt het haar. Wederom in regie van Mark Krone en er volgt een kleine tour met technicus Olaf Paulisse , langs kleine theaters en cafe s in Amsterdam. Het begint klein,met 1 of 2 voorstellingen, maar als snel kan ze een T-shirt voor technicus Olaf maken met toch echt een heuse speellijst erop :) Ze begint de film al rond 2004 met Jan van de Berg (drs Film) die haar benaderd om samen een film te maken over Fien, een documentaire. Jaren lang spreken ze af, schrijven ze , Het onderzoek wat Elske was begonnen voor haar voorstelling wordt weer uit lades getrokken. Mooie gesprekken met mensen die Fien hebben gekend vinden plaats, en gaan ze steeds meer van een documentaire af en richting een speelfilm toe. Interakt wordt betrokken. Een mooie trailer wordt gemaakt, prachtige gesprekken met Ton Vorstchenbosch en Eli Asser die ze ook kent van haar werkzaamheden als barkeeper in cafe Welling, waar Ton vaak het mooie "ik wil gelukkig zijn" aan haar bar vertolkt. Er is een begin , maar geen doorzet, het is een mooi en ook lang,traag proces, Jan is ook druk bezig met zijn andere films, maar met zijn akoord en steun gaat Elske op eigen voet verder. Er is geen geld , velen verklaren haar voor gek. En zoals ze zelf zegt, ja en de gekken moeten er wat van maken in de wereld. Ze is vastbesloten om Fien -in inmiddels al door vele vergeten- nog een keer een podium te geven en vooral, dieper in haar psyche te duiken om een dieper verhaal te kunnen vertellen behalve de anekdotes van deze 'opvallende, talentvolle maar lastige diva" Met wederom een voordeKunst Crowdfunding, waar ook het Amsterdams Fonds voor de Kunsten aan bijdraagt, en een enorme portie doorzettingsvermogen,inzet en hulp van prachtige locaties en donaties via crowdfunding en vooral met de tomeloze liefde en inzet van een groep geweldige proffesionals die allemaal mee willen werken aan dit verhaal. Inmiddels een noodzakelijk en niet meer los te laten kleinood aan Fien voelt voor Elskle. Met deze cast en crew lukt het dan toch. Patricia van Mierlo dient zich aan als scenario scriptdoctor en duikt met Elske verder in de film. Eldar Gross is nauw betrokken, denkt mee en maakt dan als start, een prachtige theater registratie waarin hij de theatervoorstelling vast legt in een Prachtig document. Olaf Paulisse zorgt ook daar voor het licht ontwerp en er wordt publiekgevraagd mee te kijken, in theater Het pand te Gorinchem. Ze beseffen zich gedrie dat ze hiermee een belangrijk deel en oorsprong van de film hebben vastgelegd. Vervolgens wordt er in vijf dagen lang op verschillende locaties in Nederland gefilmd . Eldar achter de camera. En DOP Dervin als tweede camera en ondertussen is Egmond de Bruijne prachtige muziek aan het componeren voor deze film. Soms voelt het alsof ze gedragen worden en er iets groters met ze meegaat Andere momenten zijn er ruzies op de set, en tranen , drama en frsutraties of wanhoop achter de schermen. Elske is ook niet altijd de makkelijkste... Het is niet voor niks een film over Fien de la Mar 🙂 uiteindelijk is het zo ver, editing, mastering, wijziingen, rechten. En dan in november is er de besloten premiere in Kriterion. Eva Willemier Westra volgt haar intussen met de camera. En maakt een eigen film over hoe de werelden over en door elkaar gaan lopen. “Alles om Fien “ De film wordt naar festivals gestuurd, televisieomroepen Ze krijgt als men tijd voor neemt ,mooie kritieken maar niemand durft het echt aan. De lengte is niet handig. Het is deels zwart-wit. en vooral; het is iest nieuws, en men weet niet in welk "hokje " het te passen. Ook dat laat haar niet omverblazen en vervolgens Gaat ze een kleine tour opzetten voor de film. Waar ze weer in de mooie locaties waar ze ook mocht filmen de film gaat vertonen. (Hotel Americain, Schiller, cafe Welling) Toch voelt het alsof er een ode aan Fien ligt te verststoffen. Iets wat vleugels mag krijgen en "wat Fien nog eens in het voetlicht mag zetten" Alleen al om de fantastische cast en crew mee te eren die mij hier zo mee hebben geholpen. "Het moment dat je een schets tekeningetje van je ideeen in scene en in beeld ziet worden omgezet "vertelt Elske , "zoals de scene van de kleine Fien, (Febe Kallenberg ) omringd door haar drie tantes, personages die je op het podium zelf hebt vertolkt, in tekeningetjes hebt omgezet op papier , ziet transformeren ;de imaginaire personages tot leven komen. is magisch " Te voelen dat het goed is , dat het klopt" Er zijn enkele film-vertoningen in besloten kring geweest, altijd met Q & A na afloop. Vaak wordt de vraag gesteld waarom deze film niet openbaar is, waarom de theatervoorstelling niet wordt gezien Waarom de film niet op tv is enzovoort enzovoort. De maakster: Dat zijn vragen waar ik geen antwoord op kan geven Alleen maar dat wellicht het een film is die zo is eigen dat deze dan ook in eigen beheer moet worden losgelaten. wie weet is het nu de tijd. Ter ere van Fien . Wat ieder daar ook van moge vinden De trailer is nu te zien op deze website; en de film zal hier ook vertoond worden. Als het vandaag niet is, dan vast op haar sterfdag ,23 april .
Recensie van de voorstelling Om Alles in Hotel Schiller
Fien de la Mar als vanouds in Schiller 19 APRIL 2015 Één dag en vijftig jaar nadat zangeres en theaterdiva Fien de la Mar uit het raam sprong om haar leven te beëindigen, wordt zij bijzonder levendig gespeeld door actrice Elske Rollema in hotel Schiller. Schiller is de plek waar Fien in haar gloriedagen kwam en waar ze ook haar echtgenoot ontmoette. Dat het toneel een locatie is waar een deel van het leven van De la Mar zich werkelijk afspeelde, draagt enorm bij aan de sfeer. Een historische locatie van betekenis dus om dit roerige leven op de planken te brengen! Elske Rollema kruipt in de huid van Fien de la Mar en brengt haar duistere kant scherp en toch met humor in beeld. Door haar ijzersterke spel maakt het publiek kennis met de vele gezichten van Nederlands beroemdste diva. Ze neemt haar publiek mee in De la Mars enorme charme en haar indringende woede-uitbarstingen. Ze voert de kijkers haar dramatische leven in, en laat hen duizelig achter. Scenes vol van talenten en waanzin die Fien de la Mar bezat wisselen elkaar in hoog tempo af in de geraffineerde monoloog waaruit de voorstelling bestaat. De grenzen tussen spel en werkelijkheid vervagen; zelfs het publiek kan twijfelen of het in het theater zit, of zelf deel van een waanvoorstelling in het hoofd van Fien is geworden. Rollema laat haar publiek achter met een mengeling van bewondering, weemoed, beklemming en verbijstering. Nelleke Bos
Over Elske:
Actrice, Improvisator, Multidisciplinair maker
Veelzijdig, verbindend en grenzen verleggend. Ze hangt liever de vuile was uit zodat het gewassen en luchten kan, dan het in hoekjes en hokjes weg te stoppen of onder stoelen, banken of kleden te vegen, en breekt graag iets open.
Elske Rollema – (Groningen, 1972) volgde na haar afgeronde studie aan de AKI, Enschede de maakopleiding aan de Koningstheateracademie In 's-Hertogenbosch. Na een aantal cabareteske voorstellingen waarmee ze op verschillende kleinkunst festivals en Theaterfestival de Boulevard stond, maakte ze de voorstelling ‘Om Alles’ over theaterdiva en ‘koningin van het Nederlandse cabaret’ Fien de la Mar.
Ze herschreef ‘Om Alles’ in 2015 tot een muziektheatervoorstelling, wederom onder regie van Marc Krone
In 2005 begon ze met Jan van den Berg (drs. Film) aan een filmscript over Fien. Elske rondde in 2018 de film af.
Elske maakt Theater en Comedy. Zingt en improviseert ook op maat.
Daarnaast is ze verbonden aan Het Acteursgenootschap en HuureenActeur,
Meer te vinden op haar website- Binnenkort hier aan te klikken













